Những điều cấm kị và … miếng thịt làng - Phần 1

Các vị bô lão có mặt bảo phải sửa lại cẩn thận rồi mới dâng lên. Nhưng khi cỗ xôi vừa đặt lên hương án thì như có bàn tay vô hình hất cả mâm xôi tung tóe xuống đất
Ai sinh ra và lớn lên ở làng quê khi đi xa không nhớ về đồng lúa, đường làng, ao cá, lũy tre .. nhà nhất là cây đa, mái đình. Ngoài việc thờ tự thành hoàng, hội họp, sinh hoạt, lễ hội… thì đằng sau ngôi đình còn có rất nhiều điều mà những người trẻ ngày nay ít biết.
Những điều cấm kỵ
Lễ hội, đình đám là một dịp vui đối với tấ cả dân làng. Tuy nhiên để tỏ long thành kính đối với thành hoàng và các vị thần linh khuất mặt, khi cúng đình cúng miếu người ta đặt ra một số điều cấm kỵ mà dân làng buộc phải tuân theo. Trước hết, đối với các vị thần vốn xuất thân là người thật được thờ phụng, không ai được nhắc đến tên cúng cơm, nếu không thì sẽ bị thần quở phạt. Ngay cả ngày thường cũng phải kiêng cữ. Trong lời ăn tiếng nói, gặp phải tiếng nào trùng tên của thần thì phải nói trại sang tiếng khác đồng nghĩa. Chẳng hạn “chánh” thì nói là “chính”, “thọ” nói là “thụ”, “an” nói là “yên”, “đường” nói là “đàng”….
Khi làng chuẩn bị chính thức khai mạc lễ hội thi fban quý tế sẽ tổ chức “lễ tiến thảo”. Hai hình người được tết bằng cỏ, một nam một nữ, thay cho người thật để dâng lên thần linh làm người hầu hạ. Cúng tế xong, hai người cỏ sẽ được đem ra trước sân đình mà đốt. Sau lễ tiến thảo, nam nữ thanh niên trong làng mới được tự do đi xem lễ hội, hát tuồng. Đồng thời, trong thời gian lễ hội, phụ nữ đang kỳ kinh nguyệt không thể tham gia. Theo quan niệm người xưa, điều đó sẽ làm ô uế chốn thần thánh đang ngự trị. Nếu ai vi phạm mà bị phát hiện thì sẽ bị làng phạt nặng.
Dân làng không được tự tiện hái hoa quả trong đình miếu. Đến mùa hoa quả , dân chúng phải chờ dâng cúng đình miếu trước rồi mới mua về cúng gia tiên. Hoa chưng lên bàn thờ phải tinh khiết, rửa sạch, không được ngiử, điều đặc biệt là không được dâng hoa nhài vì đây là loài hoa bị cho là lẳng lơ. Không được dùng thịt chó làm đồ lễ. Trước khi đến đình miếu hành lễ cũng không được ăn thịt chó và ăn tỏi, phải tắm gội sạch sẽ và ăn mặc chỉnh tề, trang phục của phụ nữ không được quá “mát mẻ”. Các loại ngũ cốc làm lễ vật phải chọn thứ ngon thứ tốt nhất, không cúng khoai lang, bắp kê. Bởi vì, tương truyền ba thứ này có gốc gác bên trung hoa, do bị cấm đưa ra khỏi nước họ nên ngày xưa Trạng Bùng đi xứ mang về cho mọi người trong sứ bộ bí mật giấu vào “chỗ kín” để tránh bị khám xét …
Lễ vật không được dơ bẩn hoặc ăn trước khi cúng. Chuyện rằng, trong một dịp cúng đình có một vị hương chức hang cửu phẩm đang dâng cỗ xôi, Khi người nhà ông Cửu bưng tới bàn thờ thì đột nhiên cỗ xôi bị rời ra rớt xuống khỏi mâm. Các vị bô lão có mặt bảo phải sửa lại cẩn thận rồi mới dâng lên. Nhưng khi cỗ xôi vừa đặt lên hương án thì như có bàn tay vô hình hất cả mâm xôi tung tóe xuống đất. Ông Cửu tái mặt, trước sự chất vấn của mọi người, ông Cửu mới thú thật là trước khi đánh xôi vào mâm thành cỗ, người nhà đã vô ý rải xôi lên một chiếc mủng đặt trên giường bà Cửu hay nằm ngủ …
Có điều cấm kỵ mà ít người biết là khi có đám ma đi ngang qua đình, đền hay những nơi thờ tự lớn thì kèn trống phải im bặt, thân nhân của người chết cũng không được khóc lóc.
Và còn rất nhiều điều kiêng kỵ nữa, hay có, khắc nghiệt có, mà chúng tôi chưa thể trình bày hết ở đây.
11/06/2016 , Phù Sa - kiến thức ngày nay – năm 2006

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *